Bamboe bouwen met de BamBoeBus

Kinderen weten over het algemeen al veel van bouwen: ze bouwen immers al jaren hun zandkastelen, stapelen kleurige houten blokken of maken hele constructies met lego en meccano. Ze proberen vaak zo hoog mogelijke te komen: hoog, hoger hoogst. En als het bouwwerk omvalt, beginnen ze gewoon weer van voren af aan. Al doende leert men.

Op dezelfde wijze probeert de mensheid al sinds de oudheid fantastische bouwwerken te maken die andere bouwsels moeten overtreffen. De piramide van Cheops, de Toren van Babel, de Acropolis in Athene, het Colosseum in Rome, de Eifeltoren in Parijs en het Empire State Building in New York.
Misschien weet je zelf nog een aantal bouwwerken te noemen in grote steden of in je eigen woonplaats die imponeren door hun reusachtige of opvallende vorm en hoogte.

Grote bouwwerken bepalen het gezicht van de stad. Ze staan vaak afgebeeld op ansichtkaarten en toeristen maken er graag foto's van omdat ze zoiets in hun eigen land niet hebben. Vele beroemde torens werden in hun tijd gebouwd ter ere van een god of geloofsovertuiging, een bijzondere herdenking of om een hele hoge maatschappelijke positie aan te duiden.

Ze werden vaak zo degelijk gebouwd dat ze de tand des tijds konden trotseren en nu nog steeds overeind staan om te getuigen van de hoogmoed van hun bouwers: stervelingen die zich wilden onderscheiden door zo'n imposante markering achter te laten.
Al eeuwenlang worden er op zo'n zelfde manier ook torens gebouwd die eigenlijk helemaal geen direct nut hebben. Bij kerken en kathedralen, bij kastelen en paleizen of het gemeentehuis.

Ze laten ons thans echter iets zien over de tijd waarin ze zijn ontstaan doordat ze in verschillende modestijlen werden gebouwd. Zo ontstonden in Europa zowel Romaanse als Gotische torens, maar ook torens uit de Barok en de Renaissance. Tegenwoordig bouwen we moderne, technische constructies zoals de Euromast of de toren bij Lopik. In andere landen en culturen ontstonden ook heel andere torenvormen zoals obelisken en piramides (Egypte), minaretten en moskeeën (Mohammedaans) en pagodes (Oost-Azië).
Opvallende torens worden vaak gebouwd om macht en rijkdom te symboliseren of om iets of iemand te vereren, vaak met een religieuze achtergrond.

De belangrijkste eigenschap van een toren is, dat hij hóóg is. Hoger dan omliggende gebouwen. Men wil met de toren zo hoog mogelijk boven anderen uitsteken, het hoogst zijn. Soms zonder dat de toren een andere functie heeft dan dat hij alleen maar zo hoog mogelijk staat te zijn. Zo'n toren kan dan toch nog een functie krijgen als oriëntatiepunt in een stad of een baken vormen in de lucht- of scheepvaart.

Sommige torens worden echter gebouwd met een bepaalde functie: als uitkijkpost, watertoren, vuurtoren, boortoren, zendmast, elektriciteitsmast, hijskraan, ladder, lift, wolkenkrabber, vlaggenmast of carillon.
Weet je wat de functie is van deze torens?

---

Opdracht

Maak met behulp van de bamboestokken (30 - 60 cm) en elastiekjes een zo hoog mogelijke toren. Je mag zelf echter niet ergens op gaan staan, dus niet gaan klimmen. Maar probeer toch hoger te komen dan dat je zelf bent... Versier de constructie als je klaar bent eventueel met stof, papier of folie.

Doel

Ervaring opdoen met het bouwen met bamboestokken en elastiekjes. Ontdekken welke vormen en constructies stabiel zijn en stevig staan. Hoe dwarsverbindingen functioneren of wanneer iets instort of omvalt. Afhankelijk van de kennis en vaardigheden van de kinderen ontstaat er een grote diversiteit aan bouwwerken.
De kinderen kunnen al doende veel leren van elkaars ervaringen en zo stap voor stap ontdekken wat wel en wat niet lukt.

Sleutelwoorden en begrippen

• Draagvlak
• evenwicht
• stabiliteit
• kruisverbinding
• geraamte
• topzwaar
• overhellen
• knooptechniek
• werkwijze en -volgorde

Materiaal

• Bamboe stokken van 30 tot 60 cm
• elastiekjes
• stof, papier, folie
• touw, lijm en plakband

Evaluatie

• In een kringgesprek in de klas worden alle bouwwerken, technieken en resultaten besproken en met elkaar vergeleken. Hoe zijn de verschillende constructies ontstaan, welke zijn het meest stabiel en evenwichtig? Wanneer komt er 'verband' in?
• Wat is een driehoeksconstructie, tetraëder, regelmatig achtvlak, dôme-koepel, etc.
• Laat foto's zien van zulke bouwvormen en laat zien dat zoiets soms ook al door de kinderen gedaan werd.
• Welke techniek zou zich het best lenen voor een levensgrote aanpak met stokken van 180 of 240 cm?

Tekenen

• In een tekenles kunnen de verschillende constructies model staan om tweedimensionaal nagetekend te worden en in een landschap te plaatsen.
• Teken je bouwwerk als het op de grond staat, dus een beetje van boven af gezien (vogelvluchtperspectief).
• Teken nu hetzelfde bouwwerk als het de onderkant op ooghoogte staat, waardoor het de indruk wekt zeer groot te zijn. De horizon loop ongeveer gelijk met de 'basis' van de toren. Schilder fraaie luchten.

---

Vervolgopdracht

Probeer deze keer om met zo min mogelijk bamboe stokken en elastiekjes een stevige vorm te maken: een vierkantte kubus, een driehoekige piramide of een ander ruimtelijke bouwvorm.

Wanneer je er meerdere van dezelfde vorm maakt, kun je ze makkelijker gaan stapelen en kun je wellicht veel hoger komen dan eerst met 'losse' stokken.

Bovendien kun je met meerdere kinderen samenwerken in groepjes en samen een bepaalde basisvorm afspreken waarmee je gaat bouwen. Hiervan kun je er eerst een groot aantal klaarmaken, die je als bouwsteen gaat gebruiken voor het grote bouwwerk.

Als de losse, gestapelde bouwstenen aaneengeschakeld worden met elastiekjes, blijken ze een grotere stabiliteit te krijgen: een heel bouwwerk kun je nu onder aan de hoeken vastpakken en omhoog tillen.

Andere kinderen kunnen er dan weer nieuwe bouwstenen onderzetten, die ze vastmaken met elastiekjes.

Probeer eens hoe hoog je op deze wijze met elkaar kunt komen.

Van allerlei materiaal kunnen versieringen gemaakt worden die in de bamboeconstructies kunnen worden gehangen.
Kosteloos materiaal, plakspullen, knipsels, slingers, ballonnetjes, enz.

---

De grote Bamboe-bouwdag

Nadat de kinderen in de klas de nodige ervaring hebben opgedaan met korte bamboestokken en elastiekjes, komen de kunstenaars van De BamBoeBus een dag op school om met de kinderen te werken met meterslange lange bamboestokken en grote postelastieken. Alle benodigde materialen worden door De BamBoeBus meegebracht, zodat er torens of piramides gebouwd kunnen worden van meer dan 10 meter hoogte.

Het kunstenaarscollectief De BamBoeBus heeft met haar levensgrote bamboeconstructies een educatief concept ontwikkeld dat de grens tussen scheppende kunstenaar en toeschouwend publiek doorbreekt. Kenmerkend voor de ludieke aanpak van De BamBoeBus is het interactieve karakter van haar projecten: kinderen worden -vaak voor de eerste keer- actief betrokken bij het creëren van een immens kunstwerk. Doordat zij, onder begeleiding van professionele kunstenaars, actief meedoen aan de bouw van indrukwekkende beelden ontstaat er een unieke gelegenheid om een brug te slaan tussen de beeldende kunst en haar jeugdige toeschouwers.

Met vereende kracht, lange bamboe stokken en rubberen postelastieken maken zij gezamenlijk een of meerdere reusachtige bouwwerken. Een gebeurtenis die een positieve invloed heeft op de waarneming van de eigen omgeving. Het zelf mogen bedenken en bouwen van de bamboe stellages maakt in korte tijd immers zo'n diepe indruk op alle jeugdige deelnemertjes, dat daardoor ook hun kijk op en beleving van moderne kunst wordt gestimuleerd.

BamBoeBus.nl - Millsebaan 42 5402LW Uden - tel. 0413 250036